อารยธรรมจีน เป็นหนึ่งในอารยธรรมที่เก่าแก่และต่อเนื่องยาวนานที่สุดในโลก โดยมีประวัติศาสตร์ความเป็นมามากกว่า 4,000 ปี เริ่มต้นจากการตั้งถิ่นฐานบริเวณลุ่มแม่น้ำสายหลักสองสาย คือ แม่น้ำหว้างเหอ (แม่น้ำเหลือง) ทางตอนเหนือ ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดการปลูกข้าวสาลี และ แม่น้ำแยงซี (ฉางเจียง) ทางตอนใต้ ซึ่งเป็นแหล่งปลูกข้าวเจ้า

ยุคเริ่มต้นและการกำเนิดรัฐบาลกลาง
ประวัติ อารยธรรมจีน เริ่มต้นจากยุคก่อนประวัติศาสตร์ สู่ยุคตำนานเทพรำลึก และเข้าสู่ยุคราชวงศ์แรกตามบันทึก คือ ราชวงศ์เซี่ย และ ราชวงศ์ซ่าง (ประมาณ 1,600 – 1,046 ปีก่อนคริสตศักราช) ซึ่งเป็นยุคที่เริ่มมีการประดิษฐ์ตัวอักษรบนกระดองเต่าและกระดูกสัตว์ (อักษรเสี่ยงกู่)
รวมถึงการหล่อสำริด ต่อมาในยุค ราชวงศ์โจว ได้เกิดแนวคิดสำคัญทางปัญญา คือ อาณัติแห่งสวรรค์ ที่ใช้สร้างความชอบธรรมให้แก่ผู้ปกครอง และเป็นยุคทองแห่งความคิดที่ก่อให้เกิดสำนักปรัชญาสำคัญ เช่น ลัทธิขงจื๊อและ ลัทธิเต๋า
การรวบรวมแผ่นดินและยุคจักรวรรดิ
ในปี 221 ก่อนคริสตศักราช จิ๋นซีฮ่องเต้ (ฉินสือหวง) ได้รวบรวมแคว้นต่างๆ เข้าด้วยกันเป็นจักรวรรดิเดี่ยว สถาปนา ราชวงศ์ฉิน พร้อมทั้งปฏิรูประบบบริหารให้เป็นศูนย์รวมอำนาจ วางรากฐานมาตรการชั่ง ตวัด วัด และตัวอักษรให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ รวมถึงเริ่มสร้าง กำแพงเมืองจีน
ต่อมาในยุค ราชวงศ์ฮั่น (202 ปีก่อนคริสตศักราช – ค.ศ. 220) อารยธรรมจีนได้เจริญรุ่งเรืองอย่างมาก มีการสถาปนาเส้นทางการค้าข้ามทวีปที่เรียกว่า เส้นทางสายไหม เชื่อมโยงจีนกับตะวันตก และมีการนำลัทธิขงจื๊อมาเป็นหลักในการบริหารประเทศและสอบคัดเลือกข้าราชการ (จอหงวน)
ยุคทองและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี
หลังจากยุคแตกแยก (สามก๊กและหกราชวงศ์) จีนกลับมารวมกันอีกครั้งและเข้าสู่ยุคทองใน ราชวงศ์ถัง และ ราชวงศ์ซ่งโดยเฉพาะในสมัยถัง ศิลปะ วรรณคดี และการค้าระหว่างประเทศเจริญถึงขีดสุด ส่วนในสมัยซ่ง จีนได้พัฒนาสิ่งประดิษฐ์สำคัญระดับโลก หรือ 4 สุดยอดสิ่งประดิษฐ์ของจีน ได้แก่ กระดาษ การพิมพ์ เข็มทิศ ดินปืน
สิ่งประดิษฐ์เหล่านี้ไม่เพียงแต่เปลี่ยนโฉมหน้าสังคมจีน แต่ยังมีอิทธิพลอย่างมหาศาลต่อการพัฒนาของอารยธรรมโลกในเวลาต่อมา
ยุคหลังและการเปลี่ยนผ่านสู่โลกสมัยใหม่
จีนผ่านการปกครองโดยชนชาติมองโกลในยุค ราชวงศ์หยวน ก่อนจะกลับมาอยู่ภายใต้การปกครองของชาวฮั่นใน ราชวงศ์หมิง ซึ่งมีความโดดเด่นด้านสถาปัตยกรรม (การสร้างพระราชวังต้องห้าม) และการเดินเรือสำรวจ จากนั้นเข้าสู่ ราชวงศ์ชิง
ซึ่งปกครองโดยชาวแมนจู ยุคนี้จีนมีความมั่งคั่งสูงในตอนต้น แต่ต่อมาประสบปัญหาการแทรกแซงจากมหาอำนาจตะวันตก ความระส่ำระสายภายในนำไปสู่การปฏิวัติซินไฮ่ในปี ค.ศ. 1911 สิ้นสุดระบบจักรวรรดิที่ยาวนานหลายพันปี และเข้าสู่ยุคสาธารณรัฐ
อารยธรรมจีนทรงอิทธิพลอย่างยิ่งต่อภูมิภาคเอเชียตะวันออก ทั้งในด้านภาษา วรรณกรรม ปรัชญา และระบบการปกครอง จุดเด่นที่ทำให้ยังคงอยู่ได้จนถึงปัจจุบันคือ ความสามารถในการผนวกและปรับกลืนวัฒนธรรมหลากหลายเข้าด้วยกัน จนกลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของมนุษยชาติ
สนับสนุนเนื้อหาโดย เครื่องช่วยฟังอย่างดี